به قلم:امید پوراسدیان
بر اساس فرهنگ دیرینه پارسی آغاز ماه شمسی بر اساس پیروزی نور بر تاریکی و تابش مجدد خورشید را جشن می گرفتند. آخرین روز آذر ماه طولانی ترین شب سال و زمانی که اهریمن تلاش میکند تا قدرتش را گسترده کند فردای آن روز اولین روز ماه جدید( دی) بنام خرم روز یا روز خورشید وابسته به اهورا مزدا خدای پاکی آغاز می شود.
قوم بختیاری مانند دیگر اقوام ایرانی شب چله را با آیین و رسوم خاص برگزار می نمایند.
هر خانواده با توجه به وضعیت مالی شروع به خرید میوه های تابستانی مانند هندوانه، انار،خربزه، خیار، انگور و بعضی از میوه های کوهی مانند بادام کوهی، بنک، کلخنگ و عده ای هم که دارای باغ هستند از قبیل انجیر ، انگور، بادام باغی و گردو را برای شب چله نگهداری می کنند.
معمولا غذایی که در اکثر خانواده ها برای این شب آماده می شود همان دمپختک با ترشی است که اعضای خانواده را به دور سفره جمع میکند.
با فرا رسیدن این شب کوچکترها به دیدن پدربزرگ ها و مادر بزرگ ها که میزبان هستند میروند.
بزرگترها با گفتن خاطرات گذشته مقداری از این شب بلند را کوتاه میکنند.
و با گفتن مثل های بلند و چیستان ها میهمانان خود را سرگرم میکنند.
از دیگر مراسم که در خانوادههای بختیاری صورت میگیرد تفال زدن به غزلیات خواجه شیرازی است که همه را به شاخه نباتش قسم میدهند که فال آنها خوب باشد.
از دیگر مراسم هایی که صورت میگیرد مراسم شاهنامه خوانی است که توسط یکی از اعضای خانواده که معمولا صدایی زیبا و گیرا دارد انجام میگیرد.
زنان و مردان بختیاری از دیر باز ارادت خاصی به حکیم توس داشته و نقل است که هنگامی که سپاهیان دلیر بختیاری جهت فتح تهران روانه میشدند عده ای با صدای بلند اقدام به شاهنامه خوانی میکردند.
بختیاری ها چهل روز اول زمستان را بنام چله بزرگ و از دهم بهمن تا پایان بهمن را چله کوچک می نامند و شش روز اول اسفند که همراه باران و بادهای شدید نیز می وزد را ششه دالو( پیر زن ) می گویند..
هر چند که امروزه برگزاری این آئین به شکل سنتی دستخوش تغییراتی شده است.
آذر آمد که روی لب های پاییز انار بگذارد
و او را به دستهای یلدا بسپارد…
آمدن آخرین ماه پاییز، بر شما خجسته و پر برکت باد
چاپ این صفحه
