متاسفانه کلانشهر اهواز سال هاست که با معضل جدی آلودگی هوا دست و پنجه نرم می کند، این آلودگی نه تنها کیفیت زندگی شهروندان را به شدت کاهش داده، بلکه به طور مستقیم سلامت عمومی نیز در معرض خطر جدی قرار گرفته است. از ذرات معلق و ریزگردها گرفته تا آلاینده های صنعتی، هر روز شاهد تنفس هوایی ناسالم و پر خطر هستیم و گویا تنها چیزی که در این شهر ارزش ندارد جان و سلامتی شهروندان است.
راهکارهای مقطعی و احساسی، مانند تعطیلی یا تاخیر ساعتی فعالیت ادارات و مدارس، دیگر دردی از این مشکل دیرینه دوا نمی کند و حتی باعث ایجاد معضلات ثانویه مانند ایجاد ترافیک شدید و آلودگی مضاعف به دلیل هم زمانی ساعت فعالیت ادارات، اصناف و مدارس و همچنین سردرگمی شهروندان گردیده است.این تصمیمات، نه تنها فاقد اثرگذاری بلند مدت هستند بلکه نشانه ای از شانه خالی کردن مسئولین از اجرای وظایف اصلی و قانونی خود می باشد.
قانون “هوای پاک” ( مصوب ۱۳۹۶) مجموعه ای از وظایف و الزامات را برای بیش از ۲۱ دستگاه اجرایی مشخص کرده است تا با همکاری و نظارت سازمان حفاظت محیط زیست، هوای کلان شهر ها را بهبود بخشند. با این وجود و با گذشت سال ها از تصویب این قانون، اجرای مصوبات آن در اهواز به شکل اسفناکی نادیده گرفته شده است.
تکلیف ایجاد کمربند سبز ۷۲۰۰ هکتاری در اطراف اهواز، مصوبه ای قدیمی(حدود ۱۵ سال پیش) است که میتوانست به عنوان یک فیلتر طبیعی، مانع ورود آلایندگی ها و ریزگردها به شهر باشد. وظیفه اصلی نظارت، هماهنگی و الزام دستگاه ها بر عهده استانداری بوده است که بارها با حضور نمایندگان همین شرکت ها در جلسات استانداری موضوع کمربند سبز مصوب و ابلاغ گردیده است، اما متاسفانه “گویا مصوبات استانداری الزام قانونی ندارد” و به جای اقدام عملی، شاهد بازنگری های مکرر در طرح هستیم که این موضوع عملا زمان طلایی برای کاشت نهال را از بین می برد و اجرای طرح را به تعویق می اندازد.
بر اساس گزارش ها، از کل تعهدات اجرای کمربند سبز، تنها شهرداری اهواز آن هم در همین چند سال اخیر سهم خود را از این طرح عملیاتی نموده و سایر دستگاه های مسئول و شرکت های آلاینده( از جمله شرکت های بزرگ نفتی و صنعتی) که سهم مشخصی در این طرح دارند به وظایف قانونی خود عمل نکرده اند. این بی تفاوتی، مصداق بارز تخلف و ترک فعل است.
بخش قابل توجهی از آلودگی اهواز ناشی از منابع ثابت از جمله صنایع نفتی، گازی، فولاد، نیروگاه های برق و … است کا در حاشیه و اطراف شهر مستقرند.
طبق قانون هوای پاک:
سازمان حفاظت محیط زیست موظف است این واحدها را مشخص و به آن ها ابلاغ کند که در مهلت معینی نسبت به رفع آلودگی، تغییر فرآیند تولید یا تعطیلی اقدام نمایند(ماده ۱۲)
کلیه مراکز صنعتی، تولیدی و… موظف به نمونه برداری و اندازه گیری آلودگی هوا در چارچوب خوداظهاری در پایش هستند(ماده ۱۱)
در طول مدت تعیین تکلیف، جریمه ایجاد و انتشار آلودگی به واحدهای آلاینده تعلق می گیرد(ماده ۱۲)
مراکز صنعتی، تولیدی، نیروگاهی و … مکلفند از سوخت استاندارد استفاده نمایند(ماده ۱۳)
باز هم متاسفانه نه تنها تعهدات این شرکت ها در خصوص کمربند سبز مغفول مانده، بلکه نظارت و برخورد قاطع با انتشار آلایندگی های آن ها توسط دستگاه های متولی، به ویژه سازمان حفاظت محیط زیست تا کنون کافی و بازدارنده نبوده است.
از استاندار محترم و دستگاه های نظارتی انتظار می رود موضوع سلامت مردم را جدی گرفته و نسبت به موضوعات حیاتی اقدام عاجل نمایند.
از جمله: استانداری با قید فوریت، بازنگری غیر ضروری در طرح کمربند سبز را متوقف کرده و با قاطعیت، اجرای تکالیف قانونی دستگاه ها و شرکت های آلاینده را الزام کند.
فرصت کاشت نهال در فصل جاری نباید از دست برود، استانداری می تواند با بسیج امکانات و دستگاه های متولی و استفاده از ظرفیت سازمان های مردم نهاد، طرح کمربند سبز اهواز را عملیاتی سازد.
دستگاه های نظارتی، بویژه سازمان حفاظت محیط زیست و دادستانی، با استفاده از اختیارات قانونی خود، با مدیران و دستگاه هایی که از وظایف قانونی خود، در قبال سلامت مردم سر باز زده اند، طبق قانون هوای پاک برخورد قاطع نمایند.
نفس مردم به تصمیمات و اقدامات شما بند است، لطفا نفس مردم را با مصلحت اندیشی و بازی های سیاسی نگیرید.
زاهد مهمدی کرتلایی
فعال اجتماعی و نماینده سازمان های مردم نهاد استان
