منوچهر برون را باید از چهرههای شاخص فرهنگ و هنر معاصر ایران دانست؛ شخصیتی چندوجهی که در طول چند دهه فعالیت مستمر، در عرصههای شعر و ادبیات، روزنامهنگاری، سینما و تلویزیون بهطور همزمان خوش درخشیده است. او در کنار فعالیتهای حرفهای خود، بهعنوان پژوهشگر تاریخ اجتماعی و روایتگر فرهنگ بومی نیز شناخته میشود.
ریشهها و دغدغههای فکری
برون در بستری رشد کرد که شعر، موسیقی، سنتهای بومی و رسانه به هم گره خورده بود. این زمینه فرهنگی غنی سبب شد او از همان جوانی، به شعر و نوشتن بهعنوان ابزاری برای بیان دردها و آرزوهای جامعه روی آورد. آثارش از همان آغاز، حس تعهد اجتماعی را در کنار زیباییشناسی ادبی با خود داشتند. او بر این باور است که شاعر و نویسنده نه فقط تماشاگر، که کنشگر فرهنگ و تاریخ است.
ادبیات و شعر؛ زبان احساس و اندیشه
در حوزه ادبیات، منوچهر برون چهرهای خلاق، نوگرا و در عین حال وفادار به ریشههای ادبیات کلاسیک است. شعرهایش هم در قالبهای سنتی و هم در قالبهای نو سروده شدهاند. در آثارش، نگاه انسانی، اجتماعی و تاریخی پررنگ است و او تلاش میکند با زبان تصویرساز خود، مخاطب را به تأمل در وضعیت امروز و دیروز جامعه وادارد.
نثر و شعر برون، پیوندی میان فرهنگ بومی و زبان ملی است؛ او از واژگان و تصاویر بومی بهگونهای استفاده میکند که هویت محلی را در کنار دغدغههای ملی زنده نگاه دارد.
روزنامهنگاری؛ قلمی در خدمت آگاهی
منوچهر برون در کنار شعر و نویسندگی، در مطبوعات و رسانههای گوناگون قلم زده و با گزارشها، یادداشتها و سرمقالههایش، مسائل فرهنگی، اجتماعی و سیاسی را تحلیل کرده است.
او در روزنامهنگاری، نگاه پژوهشی و مستندنگارانه دارد و باور دارد که خبر و گزارش باید در خدمت حقیقت و آگاهی جامعه باشد. از این رو نوشتههایش غالباً مستند به منابع و روایتهای دقیق بوده و به همین دلیل در طول زمان ارزش تاریخی پیدا کردهاند.
او در کنار تولید محتوا برای رسانهها، به پرورش و آموزش نسل جوان روزنامهنگاران نیز توجه داشته و بهعنوان یک فعال فرهنگی، نشریات محلی و منطقهای را برای ثبت فرهنگ و تاریخ شفاهی زادبومش تقویت کرده است.
تهیهکنندگی در سینما و تلویزیون؛ روایتهای تصویری
منوچهر برون در سینما و تلویزیون نیز بهعنوان تهیهکننده، ایدهپرداز و گاه نویسنده فیلمنامه حضور فعال داشته است. آثار او، چه مستند چه داستانی، ترکیبی از نگاه هنری و پژوهشی را منعکس میکنند.
او اعتقاد دارد که رسانه تصویری باید نه تنها سرگرم کند، بلکه آگاهی بیافریند و فرهنگ را منتقل کند؛ همین دیدگاه باعث شده پروژههایش در حوزه تلویزیون و سینما، در کنار کیفیت هنری، محتوای عمیق اجتماعی و تاریخی داشته باشند.
برون در انتخاب سوژهها، توجه ویژهای به فرهنگ محلی، زندگی مردم عادی و حوادث کمتر روایتشده دارد. این ویژگیها او را از بسیاری از تهیهکنندگان همدورهاش متمایز کرده است.
میراث فرهنگی و اجتماعی
منوچهر برون را میتوان نمادی از یک روشنفکر و هنرمند چندبعدی دانست؛ کسی که در کنار هنر و ادبیات، همواره دغدغه انتقال تجربه، آموزش نسل تازه و حفظ میراث فرهنگی و هویتی ایران را داشته است.
او با ترکیب شعر، نثر، تصویر و رسانه، پلی میان گذشته و امروز ساخته است. آثار او ـ چه مکتوب، چه تصویری ـ منبعی ارزشمند برای شناخت فرهنگ، هنر و تاریخ اجتماعی مناطق مختلف ایران، بهویژه جنوب و خوزستان به شمار میروند.
نام منوچهر برون امروز بهعنوان چهرهای اثرگذار در ادبیات، رسانه و هنر تصویری ایران شناخته میشود. او نهتنها در مقام شاعر و نویسنده، بلکه در مقام روزنامهنگار و تهیهکننده، آثار ماندگاری خلق کرده و الهامبخش نسلهای بعدی بوده است. این گستره فعالیتها نشان میدهد که برون بیش از یک هنرمند است؛ او سندی زنده از پیوند میان فرهنگ، هنر و مسئولیت اجتماعی است.
به قلم مهری حاجی پور