به قلم سیروس داودی
نگاهی به فعالیت های لین غرفه در نمایشگاه دستاوردهای دولت در خوزستان نشان میدهد که برنامههای این غرفه، عمدتاً بر سرگرمیهایی چون عینک واقعیت مجازی، بازیهای تعاملی، نقاشی و رنگآمیزی، اوریگامی و گنبد آسماننما متمرکز شده است. در نگاه نخست، این برنامهها میتوانند جذابیت لازم برای جذب کودکان را فراهم کنند، اما نقد جدی به این رویکرد آن است که در شرایط امروز جامعه، چنین فعالیتهایی بیش از آنکه به پرورش فکری، اخلاقی و اجتماعی کودک کمک کند، صرفاً مصرفگرایی فرهنگی و سرگرمی لحظهای را ترویج میکند.
ضعفهای اساسی این رویکرد:
۱_ غلبه سرگرمی بر پرورش:
در حالیکه فلسفه وجودی کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، تربیت خلاقیت، اندیشهورزی و مهارتهای زندگی است، آنچه در پوستر برجسته شده بیشتر به “بازار بازی و سرگرمی” شباهت دارد تا یک برنامه پرورشمحور.
۲_ وابستگی به فناوریهای مصرفی:
عینک واقعیت مجازی و بازیهای دیجیتال اگرچه هیجانانگیزند، اما بدون چارچوب تربیتی، تنها به اعتیاد رسانهای و وابستگی بیشتر کودکان به ابزارهای فناورانه دامن میزنند. این در حالی است که نیاز امروز جامعه ما تربیت نسلی مستقل، خلاق، پرسشگر و مسئولیتپذیر است.
۳_ غیبت آموزشهای مهارتی و هویتی:
هیچ اشارهای به فعالیتهای جدی در زمینه مهارتهای زندگی، کارگروهی، آشنایی با میراث فرهنگی، تقویت هویت ملی-دینی، یا حتی سواد رسانهای در پوستر دیده نمیشود. این غیبت نشان میدهد که نگاه برگزارکنندگان به کودک و نوجوان همچنان در سطح “سرگرمیهای ساده” باقی مانده است.
۴_بیتوجهی به شرایط نسل امروز:
نسل Z و Alpha که امروز در دوران کودکی و نوجوانی هستند، بیش از هرچیز با بحران هویت، فشار روانی، و چالشهای اجتماعی مواجهاند. ارائه برنامههایی صرفاً سرگرمکننده، نوعی فرصتسوزی فرهنگی در برابر نیازهای واقعی این نسل است.
پیشنهاد اصلاحی:
اگر چنین غرفههایی واقعاً بخواهند “ویژه کودک و نوجوان” باشند، باید علاوه بر جذابیتهای بصری و سرگرمی، بر سه محور اصلی متمرکز شوند:
تربیت هویت ملی و دینی (قصهگویی، عروسکهای بومی، بازیهای سنتی)
آموزش مهارتهای زندگی و کار جمعی (کارگاههای مشارکتی و خلاقیت)
تقویت سواد رسانهای و استفاده درست از فناوری (نقد بازیهای دیجیتال بهجای ترویج بیچونوچرای آنها).
این نوع برنامهها اگر در همین سطح باقی بمانند، چیزی جز ضعف در تحقق مأموریت اصلی کانون و غفلت از ظرفیتهای تربیتی کودک و نوجوان نیستند.
