طی ویژه برنامه باشکوه با حضور شهروندان، مسئولان استانی و شهری، نویسندگان و پژوهشگران، آیین رونمایی از کتاب زندگی نامه حکیم حسن آقا حاتمی طبیب مشهور سنتی بختیاری در تالار اجتماعات کانون پرورشی فکری کودکان و نوجوانان خوزستان برگزار شد.در این رویداد که با کوشش انجمن مهریاد خوزستان و مشارکت جمعی از فعالان رسانه ای و با حضور نماینده شهرستانهای مسجدسلیمان،لالی،اندیکا،هفتکل و دو تن از اعضای شورای کلانشهر اهواز، رئیس بهداشت و درمان اهواز،نماینده سازمانهای مردم نهاد استان و مدیرکل کانون پرورشی فکری کودکان و نوجوانان برگزار شد.نویسندگان و پژوهشگران در خصوص ویژگیهای این حکیم حاذق قوم بختیاری سخنرانی و بر اهمیت دادن به چنین شخصیتهایی و ظرفیت های طب سنتی تاکید کردند.
نماینده مردم مسجدسلیمان،لالی،اندیکا،هفتکل:حکیم حسن آقا حاتمی پناهگاهی برای مردم آن زمان بود
علیرضا ورناصری در آیین رونمایی از کتاب زندگی نامه حکیم حسن آقا حاتمی با اشاره به شخصیت و منش این حکیم در کنار طبابتش عنوان کرد:در دورانی که بهداشت و درمان در مناطق بختیاری و نقاط دیگر کشور ضعیف یا وجود نداشت این حکیم به پناهگاهی برای مردم تبدیل شده بود و از سرتاسر کشور برای درمان نزد او میآمدند.
نماینده مسجدسلیمان با اشاره به جایگاه و اهمیت طبیب بزرگ سنتی سرزمین بختیاری اظهار کرد: خصلتهایی که در وجود این شخص بیش از طبابت وی مورد توجه مردم بود شخصیت، منش و اخلاق پسندیده او بود.
وی افزود: حکیم حسن آقا حاتمی در دورانی که بهداشت و درمان در منطقهای که زندگی میکرد وجود نداشت یا ضعیف بود پناهگاه مردم بود و از مناطق بختیاری و گوشه و کنار کشور برای درمان نزد او میآمدند.
نماینده مردم مسجدسلیمان، لالی، هفتکل و اندیکا در مجلس تاکید کرد: مراکز علمی باید این شخصیت و امثال آن را را شناسایی و در مورد آنها تحقیق کنند. چنین شخصیتهایی با این کارها تازه زنده میشوند چرا که وقتی نیستند مردم با مراجعه به علم و زندگی نامه آنها به نقش موثرشان در آن زمان پی میبرند.
وی با بیان اینکه نادیدهها و نشنیدههای چنین شخصیتهایی از جمله حکیم حسن آقا را باید به مردم نشان دهیم، اضافه کرد: در سرتاسر خوزستان مانند سایر نقاط کشور مملو از چنین شخصیتهایی است و باید در اطراف خود به دنبال چنین افرادی باشیم تا در کنار ما هستند از علم و تجربیات آنها استفاده کنیم.
عضو هیئت مدیره انجمن طب سنتی خوزستان:مستندنگاری زندگی و علم حکیم حسن آقا آغازگر ثبت زندگی شخصیتهای بزرگ دیگر باشد
دکتر یعقوب زلکی قربان پور در آیین رونمایی از کتاب زندگینامه حکیم حسن آقا حاتمی با تاکید بر ثبت تاریخ و علوم شفاهی به خصوص روشهای طب سنتی گفت: ثبت زندگینامه و علم طب سنتی حکیم حسن آقا حاتمی باید شروع کار باشد و زندگی چنین شخصیتهایی که در اطراف ما وجود دارند را به صورت شفاهی و کتبی به ثبت برسانیم.
عضو هیئت مدیره انجمن طب سنتی خوزستان در ادامه اظهار کرد: در بحث خوزستان شناسی، ثبت طبابتهای سنتی و ثبت تاریخ هنوز اقدام منسجمی انجام نشده است.
وی افزود: از طبابتها و اتفاقات طب سنتی که در مسجدسلیمان، مناطق بختیاری نشین و خوزستان انجام می شد چیزی جز تاریخ شفاهی نمانده و دست ما از مکتوبات خالی بوده و باید سعی کنیم با پژوهش و کارهای تحقیقاتی نسبت به ثبت آن ها اقدام کنیم.
وی با اشاره به کاستی های منابع تاریخی ایران در تمام حوزهها و ثبت آن ها توسط کشورهای دیگر، گفت: باید این علمها خصوصاً طب سنتی را ثبت کنیم و بجای لعنت فرستادن به تاریکی شمعی روشن کنیم تا آیندگان از این علوم انسانی استفاده کنند.
وی ادامه داد: در زمانهای گذشته علم و طب سنتی و استفاده از گیاهان دارویی به حدی رواج داشت که هیچ استانی و شهری در کشور برای طبابت به استان دیگری جز در موارد خاص نیاز نداشت.
زلکی با اشاره به ذکر نام حکیم حسن آقا حاتمی در کتاب محققان آمریکایی به عنوان یک طبیب سنتی زبده و ماهر، اضافه کرد: بسیاری ملا حسن آقا حاتمی را به عنوان یک درمانگر می شناسند ولی شخصیت غیر طب سنتی وی نیز در میان مردم شهره و مورد پسند بود.
وی یادآور شد: در خوزستان طبیبهای سنتی دیگری نیز وجود داشت که هر کدام شیوه و روش خاص خود را در درمان داشتند و این وظیفه ما است که روشهای درمان آنها را ثبت کنیم تا در آینده نیز بتوان از آن استفاده کرد چرا که هنوز بعضی از این روشها کارساز و حتی میتواند توسط پزشکان مورد استفاده قرار بگیرد.
زلکی در پایان گفت: ثبت زندگی نامه حکیم حسن آقا حاتمی باید شروع کار باشد و از این پس باید زندگی و علوم چنین شخصیتهایی را که در اطراف زندگی ما نیز وجود دارند را به صورت شفاهی و کتبی به ثبت برسانیم.
مراد حسینی پژوهشگر طب سنتی : حکیم حسن آقا دیدگاه خاص و نکته سنجی نسبت به ظرفیت های پزشکی و طب سنتی داشت
مراد حسینی یکی از فعالان پژوهشی و فرهنگی استان نیز در آیین رونمایی این کتاب علم حکیم حسن آقا حاتمی را موهبت الهی در کنار دانش اکتسابی که با ریاضت به دست آمد، دانست و گفت: حاج حسن آقا بدون داشتن استاد و سواد نوشتن و خواندن، دیدگاه خاص و نکته سنجی نسبت به مسائل پزشکی و طب سنتی داشت.
وی افزود: این حکیم حاذق با خدای خود عهد کرده بود که دانش خود را رایگان در اختیار مردم قرار دهد و مهربانی و دلسوزی او نیز بر همگان ثابت و اخلاق طبابت و پزشکی آن معروف بود.
حسینی اضافه کرد: خانواده و همسر حکیم حسن آقا همواره از بیمارانی که از راه دور میآمدند پذیرایی میکردند و باید از همسر مرحوم نیز تقدیر کرد.
محمد رضا کرم نیا نویسنده و پژوهشگر:نخستین مرکز طب سنتی خوزستان و خیابانی به نام حکیم حسن آقا حاتمی راه اندازی و نامگذاری شود
محمد رضا کرم نیا یکی دیگر از سخنران های این آیین گفت: حکیم حسن آقا حاتمی از گیاهان ارتفاعات زاگرس استفاده میکرد و درمان تمام بیماریها را در طبیعت جست و جو میکرد.
وی افزود: حکیم حسن آقا در گذشته در نبود دکتر طب سنتی همواره جایگاه ویژهای در منطقه داشت و این وظیفه ما پژوهشگران است که آن را به ایران معرفی کنیم.
این نویسنده کتاب طب سنتی بختیاری خواستار شد: پیشنهاد میشود به پاس زحمات این حکیم فرزانه اولین مرکز طب سنتی خوزستان به نام وی ثبت و خیابانی نیز به نامش نامگذاری شود تا خدمات وی به جامعه فراموش نشود.
کهزاد حبیبی دهناشی نویسنده کتاب:حکیم حسن آقا نیازمندان را رایگان درمان می کرد
سخنران پایانی این همایش رونمایی کُهزاد حبیبی دهناشی نویسنده و مولف کتاب زندگی نامه حکیم حسن آقا حاتمی بود که در سخنانی تصریح کرد: حکیم حسن آقا نه تنها یکی از طبیبان برجسته طب سنتی بختیاری است بلکه یکی از مشاهیر طب سنتی کشور به شمار می رود.
وی گفت:از ویژگیهای حکیم حسن آقا حاتمی این بود که حضور پروردگار در زندگی و کار طبابتش سرشار و جاری بود در زندگی و نگاهش به بیمار نگاه درآمدزایی نبود و نیازمندان را رایگان درمان میکرد.
وی افزود:سبک و روش درمان طب سنتی حکیم حسن آقا در واقع طب نوین بود و خیلی از بیمارانی که از طب مدرن قطع امید میکردند نزد حکیم حسن آقا حاتمی میآمدند و درمان می شدند.
این نویسنده انتشار نخستین جلد و چاپ کتاب زندگی نامه حکیم حسن آقا را گام نخست و آغازگر پژوهش های تکمیلی و فرآیند مستند نگاری ها در چاپ های بعدی کتاب دانست و از انجمن طب سنتی خوزستان درخواست کرد از پژهش های طب سنتی حمایت مادی و معنوی صورت پذیرد.
شایان ذکر است کوثر کریمی خبرنگار خبرگزاری مهر و دبیر اجرایی رونمایی از کتاب زندگی نامه حکیم حسن آقا در بخش نخست برنامه با قدر شناسی از همه عوامل اجرایی این رویداد اظهار کرد:دنیای امروز در امور روزانه بیش از پیش نیاز به گسترش فرهنگ کتاب و کتابخوانی در جوامع احساس میشود. مطالعه کتاب هایی با موضوعات گوناگون و مبتنی بر فرهنگ هر جامعه که برگرفته از قدمت تاریخی، فرهنگی و تمدن آن جامعه است می تواند نقش بسزایی در شکل گیری هویت فرهنگی و اجتماعی افراد داشته باشد.
وی افزود:چند صباحی است تقابل میان طب سنتی و طب مدرن در میان جوامع و به ویژه جامعه ما به یکی از مباحث روز پزشکی تبدیل شده است و طب سنتی که سال ها بود به علت ورود تکنولوژی های علمی جدید به دنیای پزشکی و معالجه و مداوای بیماران، کمرنگ و گاها به فراموشی سپرده شده بود، دوباره به عنوان روشی ریشه ای و اصولی در درمان بیماری ها و حتی شناخت و پیشگیری از آنها مجال حضور پیدا کرد. اما با باز شدن دوباره پای طب سنتی به مباحث پزشکی، یک نوع جدال و کشمکش ما بین معتقدان و طرفداران هر دو علم به وجود آمد که سبب شد هر کدام با رجوع به سابقه و پیشینه خود با دلایل و مباحثی سعی در قانع کردن دیگری و در نهایت جامعه در بهره گیری بهینه از دستاوردهای خود داشته باشد.
حاج غلام حاتمی نوه ارشد حکیم حسن آقا:این طبیب بزرگ تا ساعتهای پایانی زندگی خود مردم را درمان می کرد
غلام حاتمی پیشکسوت فرهنگی گفت: حکیم حسن آقا حاتمی از دوران نوجوانی تا ساعتهای پایانی عمر خود به مردم خدمت میکرد به طوری که در لحظات مرگ نیز پذیرای ۲ بیمار بود چرا که عقیده داشت هیچ فردی نباید از خانه وی ناامید برود.
حاتمی گفت: حکیم حسن آقا همواره پذیرای بیمارانی از سراسر کشور بود و علاوه بر درمان خانواده وی نیز از بیماران پذیرایی میکردند و همین خصلتها و بزرگ منشی وی بود که شخصیتش در میان عموم مردم محبوب بود.
وی در پایان سخنانش به نمایندگی از خانواده حکیم حسن آقا حاتمی از همه عوامل اجرایی و شهروندان در بر پایی چنین رویدادی قدر شناسی کرد.
حجت اله زارع زاده عضو شورای شهر اهواز در جمع خبرنگاران عنوان کرد:
در وهله اول تشکر می کنم از بانیان و برگزار کنندگان این برنامه تجلیل از طبیب سنتی حاج ملا حسن آقا حاتمی و امیدوارم در آینده هم شاهد ترویج و توسعه چنین برنامه هایی برای همه چهره های شاخص و برجسته استان غنی خوزستان در همه حوزه ها به ویژه علمی، فرهنگی و هنری باشیم. چهره های شاخصی داریم که وظیفه شناسایی آنها را داریم تا مادامی که در قید حیات هستند از آنها تقدیر و به جامعه معرفی کنیم.
وضعیت جامعه در حوزه کتاب و کتابخوانی مناسب نیست، هرچه جلوتر می رویم میانگین زمان مطالعه هموطنان از میانگین جهانی خیلی پایین است. در عصر معاصر که به انفجار تکنولوژی و اینترنت معروف است، به تدریج انس و الفت مردم با مطالعه و مکتوبات کاهش پیدا کرده و این یکی از چالش های جدی عصر حاضر هست.
در کمیسیون فرهنگی شورای شهر و معاونت فرهنگی و اجتماعی شورا با برنامه ریزی طرح های تشویقی در راستای ترویج فرهنگ کتاب و کتابخوانی به خصوص برای کودکان، نوجوانان و جوانان در حیطه عمل با استفاده از ظرفیت خوب سراهای محله و فرهنگسراها اقدام می کنیم. با اشاره به اینکه فرهنگسراها مأمن بسیار مهمی برای تجمع مردمی هستند، ادامه داد: یکی از برنامه های پیش بینی شده در این دوره از شورای شهر تکمیل فرهنگسراهای نیمه تمام تا سال آینده است که آنها را به ظرفیت خدمت رسانی به همشهریان اهوازی اضافه کنیم و برنامه های تشویق و ترویج کتاب و کتابخوانی در آن اجرا شود.
با اشاره به تلاش شورای شهر اهواز در راستای توسعه مجموعه برنامه های فرهنگی به ویژه ترویج فرهنگ کتابخوانی بیان کرد: تلاش داریم که همه پروژه های نیمه تمام را هرچه سریعتر به اتمام برسانیم تا بعد از تجهیز آنها مردم از این ظرفیت ها بیش از گذشته بهره مند شوند.
سیروس داودی نماینده سازمانهای مردم نهاد خوزستان:حکیم حسن آقا میراث فرهنگی جامعه ما است
نماینده سازمانهای مردم نهاد خوزستان از مهمانان این ویژه برنامه بود که در گفتگو با خبرنگاران درباره فعالیت ها و اهداف شکل گیری انجمن مهریاد خوزستان توضیح داد:انجمن مهریاد به بهانه ی چاپ کتاب طبیب بزرگ بختیاری به نویسندگی کهزاد حبیبی دهناشی تلاش نمودند همزمان رونمایی این کتاب به نکوداشتی در تجلیل مقام این حکیم فرزانه بختیاری تبدیل شود،انجمن مهریاد به مدیرعاملی آقای مهندس پیمان بیرگانی پیشتر هم بزرگداشت پهلوان اردشیر شمس و رونمایی از آلبوم موسیقی نیم دری اثر شیروان بختیار و استاد علی حافظی را در کارنامه خود دارد. و هدف از تشکیل این انجمن پاسداشت نام آوران، مدال آوران، هنرمندان، ورزشکاران و شخصیتهای علمی هنری برای نخبگان جامعه بوده است که این همایش نیز در راستای همین اهداف است و همچنان تداوم خواهد یافت و نیاز هست همه مسئولین و مردم به این انجمن مردم نهاد کمک کنند تا این یادمان های باشکوه برای اینگونه چهره ها برگزار گردد.
سیروس داودی گفت: حضور آقای ورناصری نماینده محترم مردم مسجدسلیمان، لالی، اندیکا و هفتکل در مجلس شورای اسلامی خیلی مغتنم و جنبه حمایتی داشت و انتظار می رود تنها به این آیین ختم نشود و جهت گرامیداشت سایر بزرگان نیز همیاری کنند در این رویداد افراد فرهیخته زیادی حضور داشتند که باید از همه آنان قدرشناسی نمود.
وی یادآور شد حکیم حسن آقا طبیب بود اما به قول قدیمی ها دستش شفا بخش بود هر نسخه ای که می داد اثر می کرد حسن آقا حاتمی طبیب بختیاری به ویژه در شکسته بندی مهارت خاصی داشت، یکی از دوستان که در سالن همایش برای رونمایی کتاب آمده بود خاطره ای برایم گفت: یادم می آید که دایی مادرم استخوان لگنش در رفته بود او را پیش حسن آقا بردند چون چاره ای دردش را فقط او می دانست، حسن آقا تا او را معاینه کرد سریع یک مَشک بین هر دو پای او گذاشت و پاهایش را محکم بستند و مشک را باد کردند تا جاییکه صدایی شنیده شد و استخوان لگنش جا افتاد.
داودی تاکید کرد: زنده یاد حکیم حسن آقا تنها متعلق به یک طایفه نیست بلکه او متعلق به ایل بزرگ بختیاری بوده و هست مردم به خاطر خدمات ارزنده که در راه طبابت بین همه طوایف و اقشار انجام داده بود در واقع همه به این شخصیت ارادت داشتند او یک انسان شریف و بزرگ بود که هرگز به خاطر پول طبابت نکرد و یک طبیب واقعی بود.
نماینده سازمان های مردم نهاد خوزستان با بیان اینکه متاسفانه در این برنامه نویسنده که کار اصلی را انجام داده بود سهم اندکی در سخنرانی در بین پنج سخنران برنامه داشت، عنوان کرد: در برنامه ریزی سخنرانی ها می بایست زمان داده شده به سخنران ها با دقت مدیریت می شد.
دکتر سیروس داودی تصریح کرد: حکیم حسن آقا میراث فرهنگی جامعه مااست ایشان فرهنگ درست طبابت را از خود به یادگار گذاشت. شخصیتی که خانه خود را جهت مداوا در نظر گرفته بود و باید از خانواده ایشان هم که در طول سالیان طبابت حکیم حسن آقا پذیرای مردم بودند باید قدردانی نمود.
وی گوشزد کرد: در این رویداد جای ارگان های فرهنگی اجتماعی نظیر اداره کل میراث فرهنگی، نهاد کتابخانه ها،اداره فرهنگ ارشاد اسلامی و حتی حوزه اجتماعی فرهنگی سازمانها و شهرداری خالی بود.
و جا دارد از پشتیبانی و حضور وحید کیانی مدیرکل محترم کانون پرورش فکری کودکان در برپایی چنین رویدادی سپاس و قدرشناسی داشته باشیم.
حجت الله الاسلام قندعلی مدیر تبلیغات اسلامی مسجدسلیمان در جمع خبرنگاران گفت:
واژه حکمت موضوعی که امروز و جلسه ای که به یاد یکی از افراد توانمند در حوزه پزشکی و طب سنتی داشتیم در استان مرحوم حاج حسن آقا حاتمی که با وجود همه محدودیت امکانات و خزانه ای که از کتاب ها و فضای مطالعاتی آن زمان خالی بود توانست با بهره گیری از نبوغ ذاتی که خودش داشت و فضای خوبی که محیط زندگی به ایشان ارزانی کرده بود، برای کمک به درمان مردم بهره مند شود.
البته «امام صادق (ع) می فرمایند: العلم نور یقذفه الله فی قلب من یشآء» یعنی «علم نوری است که خدا در قلب هرکسی که دوست داشته باشد آن را جا می دهد» مرحوم توانست از همه امکانات آن زمان و محدودیت ها استفاده و یک کار بزرگی را انجام دهد.
مردم بختیاری در زمان گذشته به اهل بیت عصمت و طهارت و خداوند متعال متمسک می شدند و یا اینکه از طبیبان سنتی کمک می خواستند؛ این چیزی بود که در مبارزه با طبیعت این ها را زنده نگه داشتند و خود را از سختی ها و تنگناهای کوه های زاگرس در امان نگه داشتند.
در خصوص اهمیت کتابخوانی گفت: کتاب دریچه ذهن انسان به سوی آگاهی است و تنها دینی که معجزه آن کتاب است، دین اسلام هست؛ هر دینی برای زنده کردن مردگان معجزه ای دارد، منتها شکوفایی ادیان در دین اسلام به دلیل وجود کتاب به عنوان اصلی ترین معجزه جاوید این است. در این کتاب آسمانی ۷۸۰ بار واژه حکمت هم بیان شده و خداوند متعال فرمودند قرآن کتاب نور، حکمت، دانایی و نور مبین است؛ برای کسانی که ذهن مرده دارند، به هر حال مطالعه کتاب توصیه می شود. امروزه فضای مجازی گسترش پیدا کرده ولی هیچ چیزی جای کتاب را در زندگی نمی گیرد و امیدوارم با تمسک به کتاب الهی قرآن راه خود را بیش از پیش پیدا کنیم.
ویژه برنامه رونمایی کتاب زندگی نامه طبیب بزرگ بختیاری با مجری گری مهیار شمس گزارشگر رادیو خوزستان از یک بخش هنری نیز برخوردار بود و در یک آیتم علی اکبر اکبری شاعر خوش ذوق بختیاری و صاحب دو مجموعه شعر(نی ور دمت) و (اخومت) قطعه شعری را در رسای مقام حکیم حسن آقا حاتمی خوانش نمود.
و در بخش پایانی برنامه با حضور علیرضا ورناصری نماینده شهرستان های مسجدسلیمان،لالی،اندیکا و هفتکل و همچنین حضور علی مدد هاشم پور و حجت الی زارع زاده دو تن از اعضای شورای کلانشهر اهواز و کهزاد حبیبی دهناشی نویسنده کتاب و تنی چند از معتمدین آیین رونمایی از کتاب زندگی نامه طبیب بزرگ بختیاری حکیم حسن آقا حاتمی برگزار شد.
گفتنی است: محمد رضا ایزدی رییس انجمن یزد خواستی های خوزستان و مدیر مسول هفته نامه آستانه پارس،دکتر جمشید سلحشور عضو پیشین شورای شهر اهواز، رییس مرکز استعدادهای درخشان،دو تن از اعضای هیئت مدیره خانه مطبوعات خوزستان،عبدالله قاسمی شهردار پیشین مسجد سلیمان و جانشین فرماندهی سپاه خوزستان از دیگر مهمانان این آیین بودند.
