اسماعیل واهبی حقوقدان

قسمت اول :

پایش صنعت- امروزه در جوامع صنعتی ومترقی قبل ازتوجه واهتمام به توسعه عمرانی وصنعتی شدن به توسعه انسانی اهمیت بیشتری میدهندزیرا اگر چرخ صنعتی را بدست یک آدم ناشریف ونامیزان ویا غیر متخصصی  قراردهند یقینا ضرر و خسارت را به جامعه خود تحمیل می نماید وبا توجه به ناهنجاریهای اجتماعی جامعه پراسترس ما بدوا نیل به توسعه انسانی لازم وضروری است که لزومابه دقت بایداول آسیب شناسی گردد که چرا هنجارهای اساسی تبدیل به ناهنجاریهای مضر گردیده بطوری که این ناهنجاریها فرهنگ با اصالت ملی و مذهبی مارا بشدت تحت شعاع خود قرارداده است

لذا یکی از این آسیب های اجتماعی مضروملال آورکه در دهه موخر انقلاب اسلامی فراگیر شده وچالش های عظیم سیاسی و اجتماعی زیادی به همراه دارد انتقاد مخرب است زیرا به مدد کانالها وسایتهای مجازی درعصر پرشتاب ارتباطات هر کس با هرمرام ومسلکی متخصص ویا غیر متخصص با سواد و یا بیسواد مغرض یا غیر مغرض منتفع ویا غیر منتفع میتواند درهرموضوعی ابراز نظر کند ویا هر شخص مدیر ویاهرنهادی را براحتی به چالش بکشد وبا ارائه بعضااطلاعات غیر واقع و یا غیر منطقی ویا با قضاوتهای ناعادلانه خود ، زمین و آسمان را بهم بدوزد وکافری را مسلمان و یا مسلمانی را کافر انگارد بطوری که در بسترعمومی ،عوام وافراد نادان وغیر متخصص متاثر از اطلاعات غلط شخص منتقد ناآگاه قرارگیرندودر تصور خود حقی ناحق و یا ناحقی حق متصور گردد درصورتی که دراسلام ودر فرهنگ متعالی ایران وقوانین جاری هر گونه اظهار نظر ناروا و قضاوت ناعادلانه بشدت نهی و مورد نکوهش قرار گرفته است

اماانتقاد سازنده یا مخرب چگونه است ؟:

انتقاد سازنده انتقادی است که منتقد دربرخورداری از اطلاعات درست درمقام صداقت وآگاهی کامل علاوه بر بیان نقاط ضعف  وکاستیها معمولا راهکارهایی هم برای بهبود وضع و شرائط بهترپیشنهادمی نماید بطوری که اعتماد به نفس انتقادشونده (منتقدعلیه)تقویت یاحداقل ناعادلانه آسیب نبیند واشتیاق بیشتری برای حل مشکل پیدا نماید ویقینا انتقاد برای هرجامعه یک امر ضروری وحیاتی است

اما برعکس انتقاد مخرب انتقادی است که ممکن است شخصی در ناآگاهی وبدون اطلاعات کافی و تخصص لازم وبعضا حتی غیر صادقانه ،مدیر یا صاحب منصبی را بدون هیچ راهکاری به قصد نفع برای خود ویا تضرربه او مورد انتقاد قرار دهدبطوری که ضمن تضیع حقوق و اعتماد به نفس منتقد علیه ، جامعه را با تشتت و نگرانی مواجه نماید لذادر این انتقادهای تند و بی پروا معمولا بی انگیزگی وسست شدن اعتماد به نفس مدیر صالح و شایسته را خواهیم دید وتنش وناهنجاریهای اجتماعی را سبب خواهد بود

اگر مدیری در معرض هجوم انتقادات منفی و اظهار نظرهای غیر واقع و دل آزار قرار گیرد بی شک محیط کاری وشغلیش  تنش آلود گردیده واز صبر و اشتیاق او برای تلاش کاسته خواهدشد و به تدریج درامر موفقیت وکارایی ناکام می ماند لذابایددانست که انتقادهای منفی وغیر منطقی هرعمل نیکوواهداف متعالی را بر هم می زند اگرواقعاهدف ازانتقاد تغییروبهبود وضعیت است واعمال و برنامه ها و شیوه های اجرایی مدیرملاک نظروانتقاد است نباید شخصیت فردی یا حتی مرام حزبی او ملاک عمل وانتقاد باشد درغیراینصورت متاسفانه فرایند تخریب محقق خواهد شد

یک منتقد آگاه وصادق قطعا شرائط زمانی ومکانی وحالات روحی و روانی وحتی مقام وموقعیت منتقدعلیه وحتی منافع شهروکشوررا درنظرداردزیرا قصد او سازندگی وبهبود وضعیت است واز لحن و الفاظ و کلمات وجملاتی استفاده می نماید که مدیرمورد انتقاد را به قبول اصلاح و تغییر وامی دارد وتازه مشوق خوبی برای مدیر خواهد بود

اما منتقد باید بداند بدون درنظرگرفتن موارد شرعی و اخلاقی ازمنظر حقوقی هم هرگفته و نوشته او مسئولیت مدنی داردوحتی چنانچه اظهارات او محمول بر صحت هم باشد اما در باب اثبات ودرارائه مدارک و مستندات ودلائل عاجز باشد درصورت شکایت شاکی از او، قطعا درمحکمه مطابق *مواد ۸ و ۱۰* قانون مسئولیت مدنی و *قوانین مجازات اسلامی*  محکوم به مجازات خواهد بود

ماده ۸ قانون مسئولیت مدنی:

کسی که در اثر تصدیقات یا انتشارات مخالف واقع به حیثیت و اعتبارات وموقعیت دیگری زیان وارد آورده مسئول جبران آن است ….

امروز با توجه به کاستی هاوعقب ماندگیهای ظاهری وباطنی ومحرومیت آشکاردرچهره شهروکشورمعمولا نوک تیز پیکان منتقدان به  طرف فرمانداران وشهرداران است و متاسفانه بعضاظرفیت اکثراین مدیران از درک درست اوضاع عقب ماندگی و بروز مشکلات انبوه و ناراحتی وعصبانیت مردم کم است بطوری که منتقدان به حق یا ناحق ،درست یا نادرست درسایت های مجازی اظهارنظر وقلم فرسائی میکنند

لذاعرض نگارنده براینست اگرواقعاهدف ازانتقاد بهبود وضعیت است هرگونه ولنگاری اجتماعی وایرادات که ممکن است منشا دیگری داشته باشد متوجه این مدیران نشود ومطالبات وقضاوتهای آنان باید عادلانه و منصفانه و به حق باشد تا مدیران هم باسعه صدر واهتمام بیشتر دلگرم به اصلاح ومرمت باشند اما متاسفانه در این فضای بیکران ومشوش مجازی ،حواشی بسیارمنفعت طلبی واظهارات مغرضانه مسیر درست وعلمی مطالبه گری را از جامعه نگران ما منحرف کرده وآن کمتر دغدغه وتوجه بعضی مدیران دلسوز را هم از بین میبرد

آیا با این کج اندیشی به مقصد می رسیم

لطفا درست بیاندیشیم وانتقاد سازنده داشته باشیم تا لااقل چراغ امید به آینده را درتاریکی توهمات سیاسی روشن نگه داریم .